Lang voordat Europeanen voet aan wal zetten in Australië, gebruikten de Aboriginals al eeuwenlang de bladeren van de tea tree (Melaleuca alternifolia) vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Ze wreven de bladeren fijn en mengden deze met klei om pakkingen te maken die hielpen bij huidaandoeningen en ontstekingen.
De tea tree is een struik of kleine boom die tot 7 meter hoog kan worden. Hij behoort tot de Mirtefamilie en groeit van nature in het noordoosten van Australië, met name in New South Wales en Queensland. De bladeren van de Melaleuca alternifolia zijn smal en lancetvormig en produceren kleine witte bloemen in de lente. Tegenwoordig worden tea tree’s voornamelijk op plantages gekweekt voor de productie van essentiële olie.
De naam “tea tree” ontstond toen de Britse ontdekkingsreiziger James Cook zag hoe de Aboriginals de bladeren gebruikten in heet water – hij dacht dat ze er thee van zetten. Inmiddels weten we dat deze plant veel meer is dan een alternatief voor thee.
Tea tree olie wordt vooral gewonnen via stoomdestillatie van de bladeren. Slechts 1,5 tot 2% van het bladgewicht wordt omgezet in olie – wat betekent dat er 50 tot 75 kg bladeren nodig zijn voor één kilo olie. De olie is kleurloos tot lichtgroen met een frisse, kruidige en medicinale geur.
Wat tea tree olie zo bijzonder maakt, is de combinatie van krachtige antibacteriële, schimmeldodende en antivirale eigenschappen met een hoge huidvriendelijkheid. Daarom vind je deze olie vaak terug in:
Gezichtsverzorging: effectief bij acne, puistjes, abcessen en andere huidinfecties.
Voetverzorging: helpt tegen voetschimmel en wratjes.
Shampoo’s en conditioners: ondersteunt bij roos, vet haar en hoofdluis.
Aftershaves en eau-de-colognes: dankzij de verfrissende geur.
Mondverzorging: zoals tandpasta’s en mondspoelingen.
Desinfecterende producten: vanwege de zuiverende werking.
In de aromaverdamper: werkt ondersteunend bij verkoudheid, bronchitis en sinusinfecties. Meng goed met lavendel, den, rozemarijn of citrusolie.
Op de huid: puur aan te brengen op insectenbeten of kleine wondjes. Voor grotere oppervlakken verdunnen tot 2–5%.
In bad of stoombad: gebruik maximaal 6 druppels bij vermoeidheid, jeuk of griepachtige klachten.
zie ook de algemene toepassingsregels van het gebruik van etherische oliën
De Australische overheid houdt streng toezicht op de kwaliteit van tea tree olie. De olie moet tussen de 30–48% terpineen-4-ol bevatten, de werkzame stof die verantwoordelijk is voor veel van de geneeskrachtige effecten. Ook mag het gehalte aan 1,8-cineol, dat huidirritatie kan veroorzaken, niet boven de 5% uitkomen.
Hoewel tea tree olie veel voordelen biedt, is het belangrijk om de olie correct te gebruiken. Langdurig gebruik van pure olie op de huid kan uitdrogend of irriterend zijn, vooral als de olie is geoxideerd. Bewaar tea tree olie daarom altijd op een koele, donkere plek in een goed afgesloten flesje.
Let op bij huisdieren: met name katten kunnen slecht tegen etherische oliën. Vermijd direct contact, maar verdamping in een goed geventileerde ruimte is doorgaans veilig zolang de kat zelf kan kiezen om de ruimte te verlaten.
Wil je tea tree olie op een veilige én doeltreffende manier gebruiken in jouw verzorgingsroutine? Kies dan voor producten met zuivere, kwaliteitsgecontroleerde olie – en ontdek de natuurlijke kracht van deze Australische wonderboom.
Eeuwen voordat Captain Cook, de ontdekker van Australië, zijn thee uit de bladeren van de Tea Tree maakte, kenden de inwoners van Australië, met name de aboriginals, de genezende werking van de bladeren. De bladeren werden fijngewreven en met klei tot pakkingen gevormd, waarmee huidaandoeningen en ontstekingen werden behandeld.
De Melaleuca alternifolia of tea tree is lid van de Mirtefamilie die meer dan 150 verschillende soorten bomen en struiken omvat. De tea tree’s komen oorspronkelijk alleen voor op het Australisch continent en worden naast de productie van essentiële olie ook gekweekt vanwege de prachtige bloemen. De tea tree is een struik of kleine boom tot 7 meter hoog met een papierachtige schors en lancetvormige blaadjes. In het voorjaar bloeien de kleine witte bloemaren, gevolgd door houtige zaadpeulen. De Melaleuca alternifolia komt voor in het noorden van New South Wales en het zuiden van Queensland. In het begin van de 20e eeuw werden de bladeren in het wild verzameld, maar tegenwoordig komt de meeste olie van plantagebomen.
De Aboriginals kennen waarschijnlijk al eeuwen de kracht van de bladeren van de Melaleucaboom. De bladeren werden met leem vermengd en zo werden wonden behandeld. James Cook zag de Aboriginals de bladeren in kokend water doen en vermoedde dat ze thee aan het maken waren, vandaar de naam ‘theeboom’. Wat bij ons lavendel en roos zijn, is in Australië de tea tree, een panacee voor ongelofelijk veel aandoeningen. Het overgrote deel van de bladeren wordt met stoom gedestilleerd, maar af en toe komt er een CO2-extract op de markt.
De kwaliteit van tea tree olie staat onder toezicht van de Australische regering. Zo wordt alleen tea tree olie geaccepteerd met een terpineen-4-ol tussen de 30 en 48 % en minder dan 5 % 1,8-cineol. Andere landen waar tea tree wordt geproduceerd, kennen geen kwaliteitseisen. Tea tree combineert een krachtige antibacteriële, schimmeldodende en anti-virale werking met een grote mate van huidvriendelijkheid. Het lijkt een panacee voor vele klachten, maar haar belangrijkste gebruik in aromatherapie is waarschijnlijk bij blaasinfecties, huidontstekingen, candida en voetschimmel. Door de grote doeltreffendheid heeft tea tree een plaats gevonden in de geneeskunde en diergeneeskunde.
De opbrengst aan essentiële olie is voor tea tree tussen de 1,5 en 2 %. Dat wil zeggen dat er 50 tot 75 kg bladeren nodig zijn voor 1 kilo olie. Tea tree olie is kleurloos tot licht groengeel. De geur is fris, helder, kruidig, kamferachtig en medicinaal. Tea tree heeft ook als geur een plaats gevonden in aftershaves en zelfs in eau-de-colognes als topnoot. Tea tree wordt verder verwerkt in desinfecterende middelen, lichaamsverzorgingsproducten, cosmetica, tandpasta’s en zepen.
In de aromaverdamper: tea tree geeft een frisse, kruidige en medicinale geur die men goed kan mengen met lavendel, lavandin, grove den, rozemarijn, kruidnagel en citrusoliën. Via verdamping is tea tree een goede hulp bij bronchitis, sinusitis, neus- en keelinfecties. Tea tree bestrijdt aantoonbaar schimmels en schimmelsporen in de lucht (Rogawansamy 2015). Gebruik van tea tree leidt tot versterking van de weerstand bij griep en kou. Verder werkt tea tree sterk vitaliserend bij vermoeidheid en nerveuze depressie. Inhalatie via stoombaden zijn nog doeltreffender.
Op de huid: zie algemene toepassingsregels. In de huidverzorging is tea tree één van de beste oliën bij acne, abcessen, huidinfecties, voetschimmel en (water)wratjes (Markum 2012). Bij acne (Hammer 2015) en abcessen bezit tea tree de eigenschap om de etter binnen te dringen en vloeibaar te maken waardoor het gemakkelijker kan worden afgevoerd. De olie is pijnverdovend en sterk wondgenezend. De olie mag puur op een wondje. Bij insectenbeten direct een druppel tea tree toepassen op de aangedane plek. In een shampoo, samen met kruidnagel, ter bestrijding van hoofdluis (di Campli 2011; Candy 2017), roos en vet haar. Een bijzondere eigenschap van tea tree is de preventieve bescherming tegen huidverbrandingen bij bestraling. Daarvoor wordt tea tree op de huid gesprayd.
In het bad: zie algemene toepassingsregels. Via baden is tea tree in te zetten bij kou, griep, vermoeidheid, jeuk en als circulatiebevorderende olie bij o.a. spataders.
In de aromaverdamper: enkele druppels naar eigen voorkeur.
Op de huid: gebruikelijk is een dosering van 2 – 5 % bij volwassenen bij lokaal gebruik.
In het bad: maximaal 6 druppels in een vol bad. In een stoombad: maximaal 5 druppels.
Zie algemene toepassingsregels
Bij langer gebruik op de huid werkt de pure tea tree olie uitdrogend. Langdurig gebruik van de pure olie op de huid kan huidirritatie veroorzaken. Overgevoeligheidsreacties komen voor (netelroos, blaasjes, oedeem). Tea tree bezit een lage toxiciteit en kan op wondjes puur worden gebruikt.
Tea tree olie oxideert snel. Door blootstelling aan zuurstof, licht en warmte kan de olie oxideren en peroxides vormen. Deze kunnen een allergische reactie of een irritatie uitlokken (Avonto 2016; de Groot 2016). Gebruik zoveel mogelijk verse olie.
Pas op bij het inzetten van (tea tree) olie bij katten: voorkom dat een kat direct in aanraking komt met een etherische olie. Katten hebben een andere stofwisseling dan wij: ze stapelen etherische oliën op en kunnen dit niet goed afbreken in het lichaam. Maar bij verdamping is deze hoeveelheid etherische olie minimaal, en is daarom geen probleem voor katten. Maar zorg wel dat ze altijd de ruimte kunnen verlaten.
Rozemarijn 🌿 Rozemarijn in natuurlijke verzorgingsproducten: krachtig, verfrissend en stimulerend Rozemarijn (Rosmarinus officinalis) is een aromatische, groenblijvende struik met smalle naaldachtige blaadjes en opgaande takken. In de winter – meestal…
Sinaasappel De zoete sinaasappel is een kleine, groen- blijvende boom met witte, geurende bloemen en glimmende bladeren. De boom wordt tot 6 meter hoog en komt oorspronkelijk uit China. Tegenwoordig…
